Blog Details

IKIBAZO CY’UMWANDA N’IBISHINGWE GIHANGAYIKISHIJE ISI…

Iyo umuntu yitegereje, akareba uko abatuye isi bagenda biyongera cyane cyane mu migi y’ibihugu bikiri mu nzira y’amajyambere, asanga hari ikibazo gikomeye kijyanye n’isuku nke, ibishingwe bisandaguritse hirya no hino. Tugarutse mu bihugu byo ku mugabane wacu wa Afurika, ikibazo cy’ibishingwe bisandaguritse hirya no hino gikomeje kwigaragaza mu migi myinshi. Ibi bishingwe birushaho kwiyongera bitewe n’ubwiyongere bw’abaturage butuma iyi migi irushaho guturwa cyane ku muvuduko wo hejuru, akenshi binakozwe mu kajagari.

Nk’uko byatangajwe na Jeune Afrique yo kuwa 12 Ukuboza 2024, Raporo y’umuryango w’Abibumbye ishami ry’imiturire (UN-Habitat) yo muri 2018, igaragaza ko ibishingwe bikusanywa mu migi 30 yari yakorewemo ubushakashatsi yo muri Afurika bingana na 52% gusa. Muri iyo raporo bakongera bakavuga ko 8O% by’ibishingwe bikusanywa, bicungwa nabi; ibi bigasigara biteza ibibazo cy’umwuka mubi wangiza ikirere n’ibidukikije. https://www.jeuneafrique.com/1634903/economie-entreprises/kigali-rabat-cotonou-quelle-est-la-ville-africaine-la-plus-propre/

Mu rwego rwo kugerageza gukemura ikibazo cy’umwanda n’ibishingwe bisandagurutse mu migi myinshi, abahanga n’inzobere basanze ari byiza guha agaciro abakozi bakora imirimo y’isuku n’isukura, kubera ko aribo ba nyamugabwambere muri iyo mirimo itandukanye yo kwita ku bishingwe bikomeye n’ibishingwe by’amazi (Solid waste and Waste water); aho akenshi muri iyo mirimo itoroshye bakora badahabwa agaciro nk’abandi bakozi, bakahahurira n’ingorane nyinshi, bavutswa uburenganzi bumwe na bumwe bemererwa n’amategeko agenga umurimo… ndetse hakaba n’abakuhakura indwara zibavutsa ubuzima. Urugero rumwe rw’agasuzuguro n’akaga abakozi bakusanya ibishingwe, ni ibyabaye mu gihugu cya Kolombiya ubwo kuwa 01 Werurwe 1992 aho abarinzi ba Kaminuza imwe yo muri icyo gihugu barashe abakozi batwara ibishingwe, abagera kuri 11 bakahasiga ubuzima.

Ku itariki 01/03/2008 mu mugi wa Bogotá wo mu gihugu cya Colombia, ubwo bibukaga abo bagenzi babo bari barishwe kuwa 01 Werurwe 1992, bifuje ko iyo tariki yaharirwa umunsi mpuzamahanga w’abakozi batwara ibishingwe. Kuri uwo munsi kandi bashoboye kwitorera inzego zabo za mbere zibahagarariye. Ni kuri uwo munsi icyemezo cy’uko tariki ya 01 Werurwe buri mwaka yahindutse umunsi-ngarukamwaka mpuzamahanga wahariwe abakozi bakusanya ibishingwe (International waste pickers day).

Kubera kandi ko ibishingwe n’indi myanda iyo idacunzwe neza iteza ingaruka ku bantu no ku bidukikije, na nyuma yo kubona ingaruka zitegereje isi n’abayituye mu gihe kizaza, cya kigo cy’umuryango w’abibumbye cyita ku miturire twavuze haruguru (UN-Habitat), mu mwaka 2023 cyatangije umunsi mpuzamahanga ibishingwe zeru (International day of Zero Waste). Ukaba wizihizwa kuwa 30 Werurwe buri mwaka.

Mu bufatanye, ubuyobozi n’abanyamuryango ba Sendika y’abakozi bakora imirimo y’isuku n’isukura mu Rwanda (SYNTHA), na LE PHARE FOUNDATION bashishikariza buri munyarwanda wese, na burimuturarwanda wese, guha agaciro ingamba zijyanye n’isuku n’isukura, nk’uko tuzishishikarizwa n’inzego zinyuranye z’igihugu cyacu, kugira ngo twirinde indwara n’ibyorezo bikomoka ku mwanda, tunarinde iyangirika ry’ikirere n’ibidukikije.

Muzaze twifatanye mu kwizihiza iyi minsi yombi, duha agaciro kandi tuzirikana uruhare rw’abakozi bakora imirimo y’isuku n’isukura mu Rwanda. Uruhare rwanjye, uruhare rwawe urwego urimo rwose ni ndasimburwa, kugira ngo dukomeze twimakaze isuku n’isukura mu rwatubyaye. Bakozi mukora imirimo y’isuku n’isukura, mugane Sendika yanyu!

Post Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *